Zostałeś zalogowany. Za X sek. strona zostanie przeładowana.

Logo NInA
Maciej Grzybowski, fot. Jakub Cuman
Powrót

Recital Macieja Grzybowskiego | Otwarcie NInA

30 maja, z okazji otwarcia nowej siedziby NInA, z recitalem fortepianowym wystąpi charyzmatyczny pianista Maciej Grzybowski.
Data
SO   30 / 05 / 2015
Godzina
19:30  –  21:30
Miejsce
Filmoteka Narodowa–Instytut Audiowizualny Wałbrzyska 3/5
02-739 Warszawa

Pokaż mi, co grasz, a powiem ci, kim jesteś – ta zasada obowiązuje szczególnie w przypadku pianistów erudytów, takich jak Maciej Grzybowski, którzy układając program myślą nie tylko o technice lub emocjach, lecz o czymś więcej; chcą nam opowiedzieć historię lub zadać istotne pytanie.

To pytanie – w przypadku programu przygotowanego przez Grzybowskiego – zdaje się dotyczyć kryzysu wielkich narracji. W miejsce rozbudowanych wieloczęściowych dzieł pianista proponuje cykle aforystycznych inwencji i walców oraz autorski układ mazurków poprzedzonych scherzem. Są to utwory powstałe na przestrzeni półtora stulecia, od eleganckiego klasycyzmu Wolfganga Amadeusza Mozarta, przez rozbuchany romantyzm Fryderyka Chopina, po ekspresjonistycznego Andrzeja Czajkowskiego.

Wątek fragmentarycznych, emocjonalnych opowieści pojawia się już w otwierających recital Intermezzach op. 117 (1892) Johannesa Brahmsa, które on sam nazwał kołysankami dla moich smutków. Wszystkie w tempie kroków, andante, z powracającymi chorałowymi oktawami. W nutach pierwszego widnieje motto ze zbioru pieśni Herdera:

,,
Śpij spokojnie, moje dziecko, śpij spokojnie i słodko / Długo się muszę męczyć, gdy płacze moje złotko
,,

Nie sposób jednak zasnąć przy dziesięciu niespokojnych Inwencjach op. 2 (1958–59) Andrzeja Czajkowskiego, którego od wielu lat promuje w Polsce właśnie Maciej Grzybowski. Ta seria muzycznych aforyzmów rozpiętych między Bachowską polifonią a Schönbergowską ekspresją stanowi jednocześnie zbiór portretów kolegów po fachu, mistrzów i przyjaciół, na co wskazują dedykacje. Ostatnia, najdłuższa i najburzliwsza inwencja jest skierowana do wieloletniego partnera Czajkowskiego, klarnecisty i lekarza Michaela Riddalla.

Z kolei IV Sonata Es-dur KV 282 (1783) stanowiła popisowy kawałek dziewiętnastoletniego wówczas Mozarta; eksponowała dynamiczne możliwości fortepianu, który w tamtym czasie wkraczał dopiero na salony. Do tego energetycznego utworu, a zwłaszcza środkowych menuetów, pasowałby jak ulał cytat, którym Ravel otwiera kolejny punkt programu – zbiór Valses nobles et sentimentales (1911): „Przepyszna i nieustannie świeża rozkosz bezcelowego zajęcia”.

Walce Ravela ujmują raczej harmoniczną finezją i wewnętrznymi kontrastami niż tanecznym charakterem, odchodząc równie daleko od salonowego oryginału, jak następujące po nich Chopinowskie mazurki. I Scherzo h-moll op. 20 (1831/35) polskiego kompozytora tworzy drugą (po X Inwencji Czajkowskiego) kulminację wieczoru. Burzliwym przebiegiem i bynajmniej nie żartobliwym (scherzando) nastrojem oczyszczając drogę do finału recitalu.

A składają się nań… Mazurki, dobrane przez Grzybowskiego trochę na przekór zestawom kompozytora. W tych czterech obliczach stylizowanego tańca – tak różnych, jak inwencje i walce z wcześniejszych cykli – dominuje to, co refleksyjne i liryczne, a ostatni mazurek, ze swoim akcentowanym rytmem, zamyka opowieść Grzybowskiego mocną pointą.

Tekst: Jan Topolski, Muzykoteka Szkolna

Program recitalu

Johannes Brahms (1833-1897)

Drei Intermezzi op. 117

Andrzej Czajkowski (1935-1982)

Inwencje na fortepian op. 2

Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791)

IV Sonata Es-dur KV 282

Maurice Ravel (1875-1937)

Valses nobles et sentimentales

Fryderyk Chopin (1810-1849)

Mazurki:

a-moll op. 7 nr 2

e-moll op. 41 nr 1

gis-moll op. 33 nr 1

F-dur op. posth. 68 nr 3 

Wejściówki

Niestety, dystrybucja wejściówek na to wydarzenie została już zakończona.

Zobacz również