Zostałeś zalogowany. Za X sek. strona zostanie przeładowana.

Na naszej stronie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmian ustawień oznacza, że akceptują Państwo otrzymywanie tych plików. Wyłącz komunikat
Logo NInA
fot. M.Poloch
Powrót

Europejski Kongres Kultury

Wielka debata o kondycji współczesnej Europy i kulminacyjne wydarzenie Programu Kulturalnego Polskiej Prezydencji w 2011 roku.

Europejski Kongres Kultury był jednym z najważniejszych wydarzeń Krajowego Programu Kulturalnego Polskiej Prezydencji w Radzie EU. Pozwolił na spotkanie wielu twórców i badaczy, którzy choć są uznawani za mistrzów rzadko mają okazję wymienić publicznie poglądy i skonfrontować je wspólnie ze słuchaczami, przyciągnął wielu aktywistów z całej Europy (rozumianej szerzej niż granice Unii Europejskiej) oraz polityków odpowiedzialnych realnie za kształtowanie warunków do rozwoju kultury. We Wrocławiu mistrzowie spotkali się także z pokoleniem najmłodszym – badaczami i twórcami, którzy kształtować będą europejską kulturę w najbliższych latach.

Kongres był wydarzeniem wielowątkowym i wielopłaszczyznowym – zarówno ze względu na grono zaproszonych gości i panelistów (reprezentujących różne poglądy, tradycje, pokolenia), jak i rodzaj wydarzeń przeplatających się w programowej strukturze – od małych akcji społecznych, poprzez ważne dzieła zamówione specjalnie na EKK, interwencyjne krytyczne wystawy komentujące aktualną sytuację społeczno-polityczną, po wielkoskalowe spektakularne wydarzenia muzyczne i teatralne przyciągające wielotysięczną publiczność. Wszystko to oddawało zróżnicowany charakter aktualnego stanu europejskiej kultury, było też naturalnym środowiskiem do rozważania pytania o istotne zmiany, jakie powodować może sztuka (hasło przewodnie EKK – Art for Social Change) i o samą przyszłość kultury europejskiej. Kongres przekroczył więc granice typowej konferencji, stał się znaczącą platformą wymiany idei i ich prezentacji poprzez projekty łączące media, dyscypliny i doświadczenia.

Punktem wyjścia Kongresu, który odbył się 8-11 września 2011 we Wrocławiu, była wydana z tej okazji książka prof. Zygmunta Baumana Kultura w płynnej nowoczesności oraz jego wykład inauguracyjny. Postawione przez niego pytania stały się inspiracją do dyskusji dla gości Kongresu, a byli wśród nich: Gianni Vattimo, Wiktor Jerofiejew, Brian Eno, Andrzej Wajda, Zbigniew Libera, Krzysztof Penderecki, Mirosław Bałka, Jan Fabre, Oliviero Toscani, Ryszard W. Kluszczyński, Fatos Lubonja, Jonny Greenwood, Pekka Himanen, Krzysztof Wodiczko, Dubravka Ugrešić, Sara Arrhenius, Ewa Rewers oraz wielu innych artystów, naukowców i intelektualistów.  

Czy europejskość jest tylko intelektualnym konstruktem? W jaki sposób kultura może korzystać z mechanizmów gospodarki wolnorynkowej i nie stać się ich ofiarą? Jak skutecznie lobbować na rzecz kultury w Parlamencie Europejskim? Czy kultura otwarta jest rzeczywiście dobrodziejstwem? Czym jest dziś oryginał w sztuce? Jak pogodzić prawa autorów z prawami odbiorców do partycypowania w kulturze? To tylko niektóre z tematów podjętych podczas Kongresu zarówno w formie dyskusji, jak i projektów artystycznych. Postanowiliśmy bowiem odejść od schematu tradycyjnej debaty na rzecz połączenia teorii z praktyką.

Kongres odwiedziło około 20 tysięcy osób. W ciągu czterech dni odbyło się 13 debat, zrealizowano ponad 100 interdyscyplinarnych projektów, przy których pracowało około 550 kuratorów i artystów oraz ponad 100 organizacji pozarządowych z Polski i Europy.

 

Relacja z Europejskiego Kongresu Kultury przygotowana przez Annę Zakrzewską i Maxa Cegielskiego.

Projekty artystyczne

Program czterech dni Kongresu wypełniło wiele wyjątkowych przedsięwzięć artystycznych. W reportażu (powyżej) można zobaczyć między innymi Generator PomysłówTrikster 2011 czy spektakularny plenerowy performans Groupe F Each One and Everybody

Kluczowym punktem Kongresu były spotkania Krzysztofa Pendereckiego z Jonnym Greenwoodem i Aphex Twinem, podczas których zabrzmiały światowe prawykonania kompozycji Aphex Twina – Threnody for the Victims of Hiroshima remix oraz Polymorphia Reloaded i Jonny'ego Greenwooda – 48 Responses to Polymorphia

Prace prezentowane na Kongresie nie były osobnymi zjawiskami - często wchodziły ze sobą w krytyczną dyskusję, tak jak w przypadku przygotowanego specjalnie na Kongres, prezentowanego na Wrocławskiej Fontannie multimedialnego projektu Briana Eno Future Perfect i instalacji Mirosława Bałki Wege zur Behandlung von Schmerzen: 

 

Autorski komentarz Mirosława Bałki do pracy Wege zur Behandlung von Schmerzen.

Sztuka dla zmiany społecznej

Zgodnie z głównym hasłem Kongresu - Art for Social Change - do kształtowania otwartej formuły Kongresu zaproszeni byli jego uczestnicy, współtworząc takie projekty jak warsztaty liberatury, twittowania, warsztaty muzyczne czy cykl warsztatów dla organizacji pozarządowych.

Wielu artystów zapraszało widzów do działań wspólnotowych. Thierry Geoffroy w swojej pracy Emergency Room zachęcał europejskich artystów do szybkiego reagowania  na bieżące kryzysy i zaprosił ich do prowizorycznej przestrzeni, w której twórcy spotykali się z odbiorcami i w bezpośredniej dyskusji prezentowali swoje prace. Kurator i autor projektu powiedział:

,,
Artyści mogą stać się doskonałym termometrem mierzącym to, jak źle ma się dziś świat oraz jakie są jego najbardziej palące problemy. 
,,

Z kolei Reverse Pedagogy Paula Butlera to 48-godzinny projekt, w którym grupa artystów i nie-artystów pracowała razem w jednym miejscu. Efekty „uczenia się od siebie nawzajem i improwizacji” zostały następnie zaprezentowane publiczności.

Zapraszamy na culturecongress.eu

Z tymi i dziesiątkami innych projektów można zapoznać się na stronie culturecongress.eu. Jest on nie tylko platformą informacyjną dotyczącą kongresu, ale także bazą artykułów, reportaży, komentarzy, wywiadów i notacji wideo, stanowiących przekrojowy zapis dyskusji o współczesnej kulturze. Zapraszamy do eksploracji!

Zobacz również