Zostałeś zalogowany. Za X sek. strona zostanie przeładowana.

Logo NInA
fot. Ireneusz Sobieszczuk/TVP
Powrót

(A)pollonia | Krzysztof Warlikowski

Spektakl o ofierze, winie i przebaczeniu. Bazując na tekstach antycznych i współczesnych, Warlikowski przepracowuje w campowy sposób powojenną traumę i sens poświęcenia.

(A)pollonia w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego stanowi eklektyczną opowieść o ofierze i ofiarowaniu. Porusza problematykę odpowiedzialności za czyny i sensu ofiarnictwa. Materię literacką przedstawienia stanowią zarówno teksty antyczne – dramaty Ajschylosa i Eurypidesa, jak i dzieła najnowsze: twórczość Johna Maxwella Coetzeego i Hanny Krall czy kontrowersyjna powieść Łaskawe Jonathana Littella. Teksty te traktowane są przez reżysera spektaklu w sposób wybiórczy i patchworkowy. 

(A)pollonia opowiada historię trzech kobiet: Ifigenii – poświęconej przez ojca Agamemnona za ojczyznę, Alkestis – oddającej życie za męża Admeta oraz Apolonii Machczyńskiej, która zginęła podczas wojny, osieracając przy tym swoje dzieci, ponieważ zdecydowała się ukrywać Żydów. Heroizm okazuje się w przypadku bohaterek dwuznaczny, ich wybory moralne podlegają zakwestionowaniu.

Reżyser zadaje niewygodne pytania: o głęboki sens ofiary, o prawo do decydowania o życiu – cudzym, ale i własnym, skoro czasem decyzje dotyczące naszego życia wpływają też znacząco na losy innych. Warlikowski podważa również mechanizm uświęcania ofiar oraz jednoznaczny osąd moralny zbrodniarzy wojennych – Agamemnon po powrocie z Troi wypowie monolog z Łaskawych: „Nigdy nie będziecie mogli powiedzieć: nie zabiję (…); jedyne, co możecie powiedzieć, to: mam nadzieję nie zabijać”. Wątki dramatyczne zostały w spektaklu poprzeplatane z kontrastującymi stylistycznie songami w wykonaniu Renate Jett. Jak pisała Ewelina Godlewska-Byliniak w dwutygodnik.com:  

,,
Warlikowski zderza w (A)pollonii różne teksty, tradycje, gatunki i media: tragedię antyczną z reportażem, baśń z programem telewizyjnym, mit z wirtualną rzeczywistością internetu, powieść z rokowym koncertem, opowiadanie z filmem, wykład z cyrkowym show; historię starożytnego rodu i ciążącego nad nim fatum, które napędza koło zbrodni i zemsty, zderza z wciąż nieprzepracowaną traumą Zagłady.
,,

Na uwagę zasługuje scenografia spektaklu autorstwa Małgorzaty Szczęśniak. W hali fabrycznej wytwórni wódek Koneser aktorzy poruszają się na tle białej ściany, na której widać zbliżenia ich twarzy rejestrowane nieustannie śledzącą ich kamerą oraz w dwóch pomieszczeniach z pleksi – stylizowanych na salon (ruchomy) i łazienkę (a może raczej rzeźnię).  Dominującymi materiałami scenografii są się metal, beton, pleksi i folia, konotujące przestrzeń rzeźni czy laboratorium. Aktorom, przyjmującym często monologowo-marionetkowy styl gry, towarzyszą naturalnych rozmiarów manekiny-dzieci. 

Krzysztof Warlikowski tak mówił o spektaklu na łamach Rzeczpospolitej:  

,,
Ważniejsze od samej ofiary są dla mnie jej konsekwencje. Zastanawiam się, czy heroizm jest nam potrzebny jako wzór wychowawczy dla kolejnych pokoleń Polaków, czy może czas najwyższy uznać go za siłę destrukcyjną w naszej historii – mówi reżyser. – Osobiście uważam fenomen polskich bohaterów narodowych za jeden z naszych grzechów głównych. Przez cały XIX i XX wiek nie można było o tym mówić. Do dzisiaj potrafimy stawiać tylko krzyże. Ciągle rozliczamy się z historią, co blokuje nasze myślenie o przyszłości.
,,

  

(A)pollonia, reż. Krzysztof Warlikowski.

 NInA jest koproducentem spektaklu.

Zobacz również