Zapiski ze współczesności to cykl audycji, które dają słuchaczowi możliwość zaznajomienia się z gościem programu – bohaterem tygodnia. Pisarze, artyści, naukowcy snują biograficzne wspomnienia lub dzielą się przemyśleniami i refleksjami na temat różnych zjawisk współczesnego świata. Bohaterką niniejszego pięcioodcinkowego cyklu audycji jest Anna Pawełczyńska. Materiał został nagrany w 2004 roku.
W pierwszej części audycji profesor Anna Pawełczyńska podkreśla, że kiedy mówi o wojnie, nakładają jej się różne perspektywy – osobista, w której pojawiają się wydarzenia często błahe, ale intensywnie wspominane, oraz perspektywa szersza – gdzie należy powiedzieć o przerwaniu pewnych procesów w całym narodzie. Pawełczyńska pamięta swoje zagubienie, ale również pełną mobilizację całego Prószkowa, w którym mieszkała. Ona sama ukończyła w szkole średniej kursy sanitarne i natychmiast zgłosiła się do polowego szpitala. Mówi o trudnej moralności wojennej, gdzie opieka nad słabszym obejmowała także opiekę nad rannym wrogiem. Na zakończenie tej części audycji Anna Pawełczyńska wspomina „niedorosłe sprawy”: wakacje na Wołyniu i pamiętne, coroczne grzybobranie tuż przed wybuchem wojny.
Anna Pawełczyńska (ur. 1922) jest emerytowaną profesorką socjologii. W czasie wojny była łączniczką AK, m.in. wiezioną w Auschwitz-Birkenau. Po wojnie studiowała u profesora Stanisława Ossowskiego. Jest współzałożycielką i pierwszą dyrektorką OBOP. W 2004 roku do księgarń trafiła jej książka Głowy hydry. O przewrotności współczesnego zła.