Zostałeś zalogowany. Za X sek. strona zostanie przeładowana.

Na naszej stronie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmian ustawień oznacza, że akceptują Państwo otrzymywanie tych plików. Wyłącz komunikat
Logo NInA
fot. Getty Images
Powrót

Cyfrowa przyszłość polskiej edukacji | Raport

W styczniu 2012 roku Fundacja Nowoczesna Polska opublikowała raport otwarcia o stanie edukacji i kompetencji medialnych Polaków – Cyfrowa przyszłość. Edukacja medialna i informacyjna w Polsce. NInA jest partnerem badań i raportu.

Ambicją raportu było zebranie w jednym miejscu rzetelnej wiedzy na temat edukacji medialnej, pokazanie kluczowych zagrożeń, obszarów działań, nazwanie ograniczeń instytucjonalnych nauczania w oparciu o technologie informacyjno-komunikacyjne oraz wyznaczenie wyzwań na przyszłość. 

Raport przygotowali eksperci z wiodących ośrodków naukowych i organizacji zajmujących się tematyką medialną w Polsce, m.in. Dominik Batorski i Justyna Jasiewicz-Hall z Uniwersytetu Warszawskiego, Ewa Murawska-Najmiec z Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Mirosław Filiciak ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej, Piotr Drzewiecki – adiunkt w Instytucie Edukacji Medialnej i Dziennikarstwa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Anna Justyna Dąbrowska z Wydziału Pedagogiki Uniwersytetu Warszawskiego, pedagog mediów Grzegorz Stunża, filozof i prezes Fundacji Nowoczesna Polska Jarosław Lipszyc oraz Jacek Włodarski z Uniwersytetu Szczecińskiego. 

Polska ze swoją krótką tradycją rozwoju mediów publicznych, wypada blado na tle propozycji edukacji medialnej realizowanych przez kraje takie jak Francja, Kanada i Wielka Brytania. Przywoływany w publikacji przykład Wielkiej Brytanii jest zresztą wyjątkiem na skalę światową, ciężko wytrzymać jej konkurencję biorąc pod uwagę wsparcie narodowego nadawcy BBC, który nie tylko promuje tematykę edukacji medialnej, ale też tworzy i udostępnia zasoby edukacyjne, a przede wszystkim wyznacza najwyższe światowe standardy wypełniania misji publicznej. Z ciekawszych inicjatyw BBC Justyna Jasiewicz i Jacek Włodarski wymieniają m.in. WebWise – witrynę pozwalającą użytkownikom poznać zasady działania Internetu i urządzeń z nim związanych czy mini serial On Top Of The Digital World pokazujący sytuacje, które mogą spotkać młodych użytkowników w sieci. Dyskusję o wpływie mediów publicznych na kształt edukacji medialnej można było śledzić podczas ubiegłorocznej edycji konferencji KULTURA 2.0 organizowanej przez NInA: 

 

Nagranie z panelu Społeczeństwo świadomych odbiorców – rola mediów publicznych podczas konferencji z cyklu Kultura 2.0, która odbyła się w dniach 27-29 października 2011 roku .

Szkoły w Wielkiej Brytanii realizują też edukację medialną za pomocą przedmiotu lekcyjnego ICT (Information and Communication Technology, w polskim tłumaczeniu - TIK). Ponadto elementy TIK obecne są również w wytycznych do innych przedmiotów: angielskiego, geografii, historii czy wiedzy o społeczeństwie. Poziom wiedzy przekazywany na tych zajęciach jest dostosowany do wieku i z czasem jest pogłębiany. Lekcje te uwzględniają wszystkie elementy określone przez autorów jako kluczowe: uczniowie są motywowani do korzystania z mediów masowych, tradycyjnych, jak i elektronicznych. Systemowe ujęcie programów nauczania jest wzorem dla innych programów na świecie – podkreślają autorzy.  

Autorzy ocenę bardzo dobrą wystawiają też systemowi edukacji medialnej w Kanadzie, który bardziej niż samą technologię akcentuje zagłębionego w niej człowieka. Stąd wiele w programie odniesień do zagadnień kulturowych, społecznych i etycznych. Szczególnie cenną inicjatywą jest serwis Media Awareness Network, gdzie zgromadzone są wypowiedzi pedagogów medialnych oraz praktyczne podpowiedzi, jak wdrażać edukację medialną.   

Model francuski opiera się na silnych, dobrze zaprojektowanych i sprawnie działających instytucjach publicznych, działających na rzecz edukacji medialnej. Dwa jego filary to INA i CLEMI. CLEMI – Centrum Łączności Oświaty z Mediami Informacyjnymi, zajmuje się analizą podstawy programowej edukacji medialnej we francuskich szkołach i dopasowaniem jej do zmieniających się potrzeb informacyjnych społeczeństwa, organizacją szkoleń dla nauczycieli, a także tworzeniem i upowszechnianiem narzędzi edukacyjnych i dydaktycznych. Podczas ubiegłorocznej konferencji KULTURA 2.0 o pracy CLEMI i reformatowaniu szkoły opowiadała Odine Chenevez:

 

Debata w ramach konferencji Kultura 2.0. Świadomi Mediów, organizowanej przez NInA. Dyskusję prowadziła Alicja Pacewicz, a dyskutowali: Katarzyna Hall, Odine Chenevez i Jadwiga Czartoryska.

INA z kolei to francuski Narodowy Instytut Audiowizualny, tamtejsza wizytówka edukacji medialnej. Zajmuje się organizowaniem szkoleń zawodowych, seminariów, konferencji i wykładów, finansowaniem badań i publikacji naukowych. O modelu wypracowanym przez INA i rekomendacjach na przyszłość również dyskutowano podczas KULTURY 2.0, o smartfonach w piórniku opowiadał wówczas Roei Amit z INA. Kompetencje obu instytucji nie pokrywają się, a są wobec siebie komplementarne. Niestety, jak podkreślają autorzy raportu, mimo wielu publikacji i badań, we Francji wciąż brakuje systemowych rozwiązań celowych dotyczących wprowadzania edukacji medialnej do szkół.  

Na tle opisywanych krajów Polska plasuje się najbliżej modelu węgierskiego. Cechuje go atomizacja działań: szkolnych i społecznych. Brak spójnej strategii, narodowego programu oraz koalicji działań pozarządowych i rządowych utrudnia rozwój edukacji medialnej. I choć Polska nie odstaje znacząco od europejskiej średniej w zakresie dostępności do sprzętu i nowych mediów, to poziom kompetencji Polaków w zakresie celowego korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) jest bardzo rozwarstwiony w zależności od badanej grupy wiekowej. Do wzrostu tych kompetencji i ich promowania przyczyniać się mogą, zgodnie z cytowanymi w raporcie wytycznymi Unii Europejskiej, liderzy opinii: decydenci, dziennikarze, instytucje: stacje radiowe i telewizyjne, operatorzy medialni, a także niewielkie podmioty lokalne: biblioteki, ośrodki dokształcania dorosłych, obywatelskie centra kulturalne i medialne. 

W następnych etapach projektu Cyfrowa Przyszłość zespół Fundacji Nowoczesna Polska pracował nad przygotowaniem katalogu kompetencji medialnych, a następnie nad stworzeniem wolnych i otwartych materiałów dydaktycznych z tego obszaru.

 

Pliki do pobrania
PDF
Raport_Cyfrowa_Przyszłość.pdf

Zobacz również